Lịch sử Giáo xứ

Vào khoảng giữa thế kỷ XIX, năm 1828, cố Can Hằng là người ngoại giáo, quê ở xã Hậu Lộc, sống bằng nghề chài lưới, gia đình cố có 2 người con là Trần Quyền và Trần Phúc Sớn. Nhờ ơn Chúa thương, gia đình cố được trở lại Đạo và đến lập nghiệp tại xóm Trại Lau.

Sau đó 2 năm, năm Canh Dần 1830, đã có 8 thành viên mới cùng đến sinh sống với cha con cố Hằng, đó là cố Liên, cố Bắc, cố Nhạ, cố Phước, cố Tài,  cố Vinh, cố Công và cố Ngại, thuộc giáo họ Ba Già, xứ Trại Lê. Hoàn cảnh lúc đó thật túng thiếu đủ bề, nhưng không vì thế mà làm giảm đi niền tin vào Đức Kitô trong họ, trái lại cuộc sống càng khó khăn thì các ngài càng trông cậy vào sự quan phòng của Thiên Chúa. Bởi vậy tập thể giáo họ nhỏ bé đầu tiên ấy đã chung lòng, chung sức, lấy sào đáy làm cột, lá lau làm tranh, cây lau làm mầm trét đất, dựng ngồi nhà nguyện tại khu vực nghĩa địa. Giáo họ Tân Lập được ra đời trong hoàn cảnh ấy, chính các ngài đã viết nên những trang sử đầu tiên của giáo họ.

"Tiên tử Đông A làng tộc xứ
Hoang lộ kết thành xạ vụ
Thiên vị Tân Lập chi danh
Con tiên họ Trần cháu rồng xư xứ
Thiên lập thành tích, phát lau đáp nền
Làm nhà, làm cửa, thành xóm thành làng
Sinh cháu, sinh con gọi là Tân Lập".

Đất lành chim đậu, đến 1864, năm Giáp Tý, Tân Lập đã có 50 hộ, với số giáo dân đã tăng lên 300 người. Dưới sự hướng đẫn của cha già Tuần quản xứ, giáo họ Tân Lập lại làm được ngôi nhà thờ bằng cột gỗ lim, lợp tranh săng, xung quanh trát đất, quét vôi trắng và đã mau chóng trở thành một họ đạo thuộc xứ Trại Lê đặt tên là họ Tân Lập, quan thầy là Thánh Micae. Từ cầu Nghèn ngược dòng sông khoảng 2km người ta thấy một nghĩa địa Công giáo mới hình thành, đây là xóm cũ của giáo họ gọi là xóm Trại Lau. Xóm này cách thị trấn Nghèn 1km về Tây Bắc, phía Nam sát bờ sông Nghèn, về địa danh hành chính lúc đó thuộc xã Hồng Nam, sau thuộc về xã Thiên Lộc. Cùng với thời gian, qua bao biến đổi thăng trầm, số giáo dân Tân Lập vẫn không ngừng phát triển, ngày một tăng. Giáo dân đã di dời lên sát đường quốc lộ 1A, để đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt, cuộc sống và tôn giáo, họ đã dời nhà thờ đến địa điểm mới cho đến ngày nay.

Dưới thời cha già Phêrô Nguyễn Hiên làm quản xứ, năm 1927, giáo dân đã dựng nên một ngôi nguyện đường bằng tre, bằng nứa để sớm tối cầu kinh nguyện ngắm. Về sau, ngôi nguyện đường bé nhỏ không thể đáp ứng vì số giáo dân ngày càng đông thêm. Do vậy năm 1942, thời cha Phêrô Trần Văn Ngôn làm quản xứ, một ngôi thánh đường khác được dựng nên, to hơn, đẹp hơn, sau khi xây dựng nhà thờ bà con giáo dân lấy đày ráo làm một nhà mục vụ( nhà phòng). Trong quá trình tồn tại của mình, theo thời gian ngôi thánh đường chịu nhiều hậu quả của chiến tranh, được tu bổ lại nhiều lần.

Năm 1962, lúc bấy giờ cha Phêrô Hoàng Bảo quản xứ, giáo họ đã có nhiều đoàn thể sinh hoạt như: các cố, quan viên I, quan viên II, trai, phụ nữ, học trò…tạo nên những hội đoàn thi đua nhau trong công tác giáo họ. Từ các đoàn thể này các vật liệu như: gạch, gỗ, đá...đã được mua sắm dần. Đồng thời giáo họ cũng đã tiến hành trồng các loại cây như phi lao, bạch đàn…chuẩn bị cho việc làm đày ráo để xây dựng ngôi thánh đường mới. Ngôi thánh đường mà chúng ta có được hôm nay, được manh nha từ năm 1986, năm đất nước chuyển mình về cơ cấu kinh tế, tôn giáo có sự thay đổi, trong giáo phận các nhà thờ giáo xứ, giáo họ đua nhau mọc lên.

Lời nói tiên tri của cha Phêrô ngày nào nay đã được ứng nghiệm, ngài nói: ”Khi nào cây làm được đày ráo thì giáo họ Tân Lập sẽ làm được nhà thờ”. Năm 1900, bề trên giáo phận thuyên chuyển cha xứ Phêrô đến nhiệm sở mới là giáo xứ Tràng Nứa, sau đó về làm bề trên Đại Chủng Viện, và làm cha Tổng đại diện của Giáo phận nhà - giáo phận Vinh. Tuy ở các nhiệm sở mới, nhưng tinh thần của Ngài vẫn luôn hiện diện với giáo họ. Kế tục công việc của ngài là cha cố Phaolô Nguyễn Ngọc Thạch và cha Phêrô Nguyễn Thái Từ, hai vị tiếp tục cho chuẩn bị vật liệu xây dựng nhà thờ.

Ngày 31/05/1994 ngày lịch sử của giáo họ và giáo xứ, hai người con đầu lòng của giáo họ được bước lên bàn thánh - lãnh chức linh mục, là cha Phêrô Trần Tùng và cha Phêrô Trần Phúc Chính, do vậy tinh thần xây dựng nhà Chúa củng được tăng lên.

Được UBND tỉnh Hà Tĩnh cấp giấy phép xây dựng, được sự chuẩn y và giúp đỡ của Đức cha Phaolô Maria Cao Đình Thuyên đương nhiệm và Đức cha cố Phêrô Gioan Trần Xuân Hạp. Niềm mong đợi bao năm tháng đã thành hiện thực, ngày 23/3/2002 toàn họ tiến hành đỗ móng bê tông Nhà thờ mới và đến ngày 7/8/2002 toàn giáo họ nô nức đón chào Đức cha Phêrô Maria Cao Đình Thuyên cử hành thánh lễ đặt viên đá khởi công xây dựng thánh đường.

Là một công trình xây dựng không có sự tài trợ của dự án nước ngoài, nguồn kinh tế khởi đầu là nhờ sự ưu ái giúp đỡ của Đức cha Phaolô đương nhiệm và Đức cha cố Phêrô, sự ủng hộ của cha Tổng đại diện, các cha xứ, các cha quê hương, các đoàn thể trong giáo họ, giáo họ bạn và của anh em lương dân. Trong quá trình xây dựng, cha xứ và các ban ngành, đã đưa ra nhiều sáng kiến, động viên tinh thần đóng góp, khuyến khích tinh thần dâng cúng. Mỗi gia đình trong giáo họ được phát một hộp tiết kiệm, hàng tháng giáo họ thu được từ quỹ tiết kiệm 3 đền 7 triệu đồng. Các hội đoàn trong họ thi đua nhau đi đổ bê tông các công trình: cột điện, đường sá, trường học, nhà ở…khắp vùng thị trấn và các xã lân cận để có tiền xây dựng thánh đường. Song song lao động là phong trào tập thể, các hội nhận bổn mạng thánh Micae, Phêrô, Giuse, Maria, Anna…đua nhau dâng cúng thánh quan thầy. Còn các cá nhân, người thì cho gạch, kẻ cho đá, người cho bàn thờ…nhiều gia đình sẳn sàng hiến cả lũy tre bao vườn với tinh thần: ”Tất cả vì nhà Chúa”. Cùng với đó là sự sáng suốt, nhiệt tình, hi sinh của Ban hành giáo, Ban kiến thiết, tạo nên một sức mạnh tổng hợp để vượt qua mọi khó khăn.

Ngày 2/7/2003, ngôi thánh đường mới trải đều một lớp ngói đỏ tươi trước sự vui mừng khôn xiết của bao người. Niềm vui nối tiếp niềm vui, vừa lợp xong nhà thờ, một thời cơ mới đã đến với 2 giáo họ: Huyện nhà có chủ trương bêtông hoá đường giao thông nông thôn. Hai giáo họ Vịnh Lộc và Tân Lập đổ được hơn 5km đường làng, làm cho phong cảnh quê hương giáo họ ngày càng khởi sắc hơn.

Công trình còn biết bao bề bộn thì bề trên giáo phận đã thuyên chuyển cha quản xứ Phêrô Nguyễn Thái Từ đến nhiệm sở mới là giáo xứ Đông Yên, sau hơn 10 năm vất vả vì công việc mục vụ tại giáo xứ Kim Lâm. Kế tục công việc của ngài là cha Luis Nguyễn Văn Nga, là một linh mục trẻ vừa tốt nghiệp ĐCV Vinh Thanh có tài đức và đầy nhiệt huyết, ngài đã động viên khích lệ toàn giáo họ cố gắng nổ lực hơn để công trình nhà Chúa chóng tới ngày hoàn thành.

Thiên Chúa nhân lành không bao giờ để những ai cậy trông Ngài phải thất vọng. Thật vậy, sự quan phòng đầy tình thương của Ngài luôn được thể hiện trong suốt thời gian xây dựng, ngân quỹ giáo họ giống như hủ bột và bình dầu của bà goá Sarépta không bao giờ vơi cạn. Và vui mừng thay ngày 3/8/2005 toàn giáo họ, giáo xứ nô nức đón chào Đức Cha Phaolô Maria Cao Đình Thuyên cùng toàn thể các cha trong Giáo phận về dự lễ cắt băng khánh thành nhà thờ mới. Ngoài công trình nhà thờ, giáo họ còn có công trình Tượng đài thánh Micae, được xây trên hồ nước uống, nằm bên trục đường chính thẳng vào mặt tiền, kế bên hồ nước là dãy nhà 3 tầng và một dãy ở khối 11 cách nhà thờ 2km về phía Tây Bắc, đều là trường học Giáo lý của giáo họ.

Ngần ấy thời gian hình thành và phát triển, Tân Lập được hút nhựa sống từ cội rễ ân đức của các Bậc Tiền Nhân. Sức sống của cộng đoàn nơi đây được thấm đẫm bởi mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của những chứng nhân anh dũng. Gia sản truyền thống mà giáo họ được kế thừa là đức tin kiên vững, lòng nhiệt huyết, tình yêu mến Thiên Chúa và Giáo Hội của bao thế hệ cha ông đã dám sống chứng tá Tin Mừng giữa bao biến thiên thời cuộc. Đời sống Đức tin của giáo họ không ngừng đi lên từng ngày: Tổng số nhân danh của giáo họ hiện tại là 1.961, các hội đoàn lớn mạnh với nhiều hoạt động mục vụ ý nghĩa.

Ngày 2/2/2017, một mốc son đánh dấu bước chuyển mình lớn lao trong lịch sử cộng đoàn 2 giáo họ Tân Lập và Vĩnh Lộc, một trang sử mới được mở ra để viết tiếp những khúc ca hào hùng trong hành trình sống và lưu truyền Đức tin. Đó là, cùng với việc đón nhận quyết định thành lập tân Chuẩn giáo xứ Tân Vĩnh, cộng đoàn nơi đây còn được chào đón tân linh mục quản nhiệm tiên khởi Giuse Phạm Đình Trị.

Căn cứ thỉnh nguyện thư của HĐMV giáo họ Tân Lập và giáo họ Vĩnh Lộc, cùng với ước mong của hơn 2.953 giáo dân nơi đây, Bề trên giáo phận đã quyết định thành lập Chuẩn giáo xứ mới mang tên Tân Vĩnh gồm 2 giáo họ Tân Lập và Vĩnh Lộc, tách từ giáo xứ Kim Lâm, thuộc giáo hạt Can Lộc. Tân Lập và Vĩnh Lộc đều là những họ Đạo có chiều dài về mặt lịch sử và chiều sâu về đời sống Đạo và đều nằm trên địa bàn thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Trụ sở Chuẩn giáo xứ đặt tại giáo họ Tân Lập. Đây là một hình thức cộng đoàn đặc biệt trong Giáo Hội, được dành cho các giáo họ có đủ điều kiện nhưng vì một lý do nào đó mà chưa thể nâng lên giáo xứ.

Cha quản nhiệm tiên khởi Giuse Phạm Đình Trị, là một linh mục trẻ trung, năng động, có tài đức và đầy nhiệt huyết. Nhờ đó, giáo xứ sớm đi vào nề nếp trong đời sống đạo cũng như các hoạt động, sau hơn một năm thành lập.

Không lâu sau khi ngài về coi sóc, cha cùng với bà con giáo xứ đã xây dựng công trình nhà mục vụ, tọa lạc ngay phía sau nhà thờ xứ. Từ những bước đầu, cha cùng với Hội đồng Mục vụ và bà con giáo dân bàn họp và lên kế hoạch để xây dựng khuôn viên tổng thể cho Giáo xứ. Như việc giải tỏa mặt bằng và làm lại con đường làng đi qua bên hông nhà thờ. 

Đầu tháng 9/2017, bà con giáo dân phấn khởi cho công việc khởi công xây dựng phần móng nhà xứ. Sau gần 4 tháng miệt mài với bao sự hy sinh công của, phần kiến trúc cũng như nội thất đã hoàn thành. Công trình nhà mục vụ là một tòa nhà được xây dựng theo kiểu kiến trúc Tân Cổ Điển, gồm 2 lầu, 2 tiền sảnh, 16 phòng, nội thất hiện đại. Song song với đó là việc kiến thiết sửa sang lại khuôn viên nhà thờ, trồng cây xanh, xây tường bao quanh nhà thờ, nâng cấp trường học giáo lý...Tất cả làm nên một bức tranh xứ đạo vừa cổ kính nhưng sầm uất với nhiều nét hiện đại và tươi mới.

Sáng ngày 29/9/2018, ngày lễ kính các Tổng lãnh Thiên Thần, toàn giáo xứ nô nức đón chào Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp cùng đông đảo quý cha và anh em giáo xứ bạn về giữ lễ cắt băng khánh thành nhà xứ, và tuần Chầu lượt đầu tiên diễn ra từ ngày 23 – 30/9/2018.

Nguyện xin Thiên Chúa, qua lời bầu cử của thánh quan thầy Micae, tiếp tục thương ban muôn ơn lành cho mỗi giáo dân trong giáo xứ, để nhờ đó mọi người cùng nhau sống đức tin, thực thi lời Chúa và tiếp nối sứ vụ loan báo Tin Mừng mỗi ngày.



 
 
 
 
Truyền thông giáo xứ Tân Vĩnh
(Tân Vĩnh ngày 15.08.2019)
Hình ảnh chủ đề của Colonel. Được tạo bởi Blogger.